Alpinarium

Od ponad stu lat zbieracze, botanicy, kolekcjonerzy intensywnie penetrują góry aby poznać ich roślinność. Liczne wyprawy w coraz trudniej dostępne rejony górskie zaowocowały bogatymi kolekcjami, gromadzonymi zarówno w ogrodach prywatnych jak i w ogrodach botanicznych. Sprowadzane rośliny wysadzano początkowo w doniczkach, szybko jednak zaczęto wytyczać i projektować specjalne dla nich miejsca, nazywane alpinariami lub ogrodami skalnymi. W drugiej połowie XIX wieku również we wrocławskim Ogrodzie Botanicznym powstało istniejące do dzisiaj alpinarium. Za podstawowe kryterium ekspozycji zgromadzonych tu roślin przyjęto podział geograficzny. I tak na poszczególnych sztucznie uformowanych wzniesieniach zaprezentowano florę z różnych pasm górskich. Uwzględniono góry środkowej i południowej Europy, wschodniej Azji, Azji Mniejszej, Azji Środkowej, Kaukazu, obu Ameryk i Nowej Zelandii. Należy podkreślić, że atrakcyjność roślin górskich wynika z ich odmienności.

Specyficzne, ekstremalne warunki atmosferyczne i siedliskowe na większych wysokościach przyczyniły się do wykształcenia cech nie spotykanych u roślin nizinnych. Niski wzrost, kępowy lub szpalerowy sposób rozrastania się, duże kwiaty o intensywnych barwach, rozwijające się prawie jednocześnie, pokrycie powierzchni liści i pędów warstewką wosku czy gęstym kutnerem, żyworodność to cechy ułatwiające przetrwanie w górach. Rośliny te sprowadzone na niziny w większości zachowują swój niepowtarzalny, "górski" wygląd. Poprzez selekcję, krzyżowanie, sztucznie wywołane mutacje ogrodnicy wyprowadzili również wiele odmian uprawnych roślin skalnych, znacznie różniących się od roślin spotykanych w naturze. Modyfikując jakąś wybraną cechę lub cechy, np. wielkość i kolor kwiatu, spowodowano ich uwypuklenie, podkreślenie, zwielokrotnienie. Zarówno gatunki, jak i odmiany uprawne mają specyficzne wymagania. Znajomość podstawowych potrzeb roślin co do warunków klimatycznych i glebowych gwarantuje sukces w uprawie. Ważne jest też, aby ogród skalny był atrakcyjny przez cały rok. Uzyskuje się to przez odpowiedni dobór roślin, zarówno zawszezielonych, jak i sezonowych.

We wrocławskim alpinarium już w lutym pojawiają się pierwsze kwiaty wrzośca krwistego - Erica carnea. Nieco później pokazują się przebiśniegi - Galanthus, śnieżyce - Leucoium. Żółtymi kobiercami zakwita rannik zimowy - Eranthis hyemalis, a chwilę póżniej fioletowieją całe łany szafranu spiskiego - Crocus scepusiensis. Ciepłe marcowo-kwietniowe słońce budzi do życia cebulice - Scilla, puszkinie - Puschkinia, szafirki - Muscari. Później, w maju, czerwcu, zaczyna się prawdziwy festiwal barw i zapachów prześcigających się w zakwitaniu roślin. Trwa to aż do późnej jesieni. Zimą zaś możemy podziwiać pięknie przebarwione liście bergenii - Bergenia, debika - Dryas, brązowe liście zarodnionośne onoklei - Onoclea czy pióropusznika - Matteuccia i cieszyć się żywicznymi zapachami kosodrzewiny - Pinus mugo i limby - Pinus cembra.

We wrocławskim alpinarium znajduje się około 1500 gatunków i odmian uprawnych roślin skalnych. Jego osobliwością jest profil geologiczny. Powstał w 1856 roku, jego twórcą był paleobotanik prof. H.R. Göppert. Jest to zminiaturyzowany przekrój przez warstwy skalne z okolic Wałbrzycha. Około 200 milionów lat temu kulę ziemską porastały olbrzymie rośliny z grupy paprotników. Były to 30-metrowe lepidodendrony, sygilarie i kalamity, pojawiły się też pierwsze rośliny iglaste z rodzaju Walchia. Z roślin tych w wyniku skomplikowanych procesów chemicznych i fizycznych powstały współczesne złoża węgla kamiennego. Przebieg i układ warstw węgla zilustrowano na przekroju geologicznym. Pierwotny, równoległy układ został zaburzony w wyniku ruchów górotwórczych. Powstały pęknięcia, przesunięcia, wypiętrzenia, wykrzywienia, uskoki. Wszystkie wymienione formy tektoniczne uwzgledniono w profilu geologicznym. W profil wmurowano też odciski i odlewy fragmentów pni wyżej wymienionych sygilarii, lepidodendronów i kalamitów. Na placyku przed profilem prezentowane są skamieliny fragmentów pni pierwotnych drzew szpilkowych z rodzaju Walchia.

Za Krejea J., Jakabova A. 1982, Rośliny skalne, s. 8.

Polub Ogród Botaniczny na Facebooku

TripAdvisor_Recenzje Wroclaw University Botanical Garden

social-icon

Sonda

Czy odwiedziłaś/eś już nasz Ogród?