Arboretum

Arboretum to słowo określające kolekcje drzew, krzewów i krzewinek rosnących w gruncie. Termin ten pochodzi od łacińskiego słowa arbor, które oznacza drzewo. Arboretum może być zarówno samodzielnym, wyspecjalizowanym typem ogrodu botanicznego, jak i wyodrębnioną częścią szerszej kolekcji. Niekiedy słowem tym określa się także wszystkie rośliny zdrewniałe rosnące w ogrodzie botanicznym. W arboretach, prócz kolekcji gatunków drzew i krzewów pochodzących z różnych rejonów świata, zachowuje się także cenne, historyczne odmiany ogrodnicze - o szczególnym pokroju, nietypowej barwie i kształcie kwiatów lub liści oraz ocenia się wartość nowych odmian. Takie udokumentowane i oznaczone kolekcje, wraz z gatunkami rodzimymi, pełnią funkcje naukowo-dydaktyczne.

Drzewa, krzewy i krzewinki to rośliny drzewiaste o pędach wieloletnich, zdrewniałych, z wtórnym przyrostem na grubość. Te nazywane popularnie iglastymi należą do gromady nagozalążkowych (Gymnospermae) i reprezentowane są we Wrocławskim Ogrodzie Botanicznym przez 30 rodzajów, natomiast drzewa liściaste, czyli należące do gromady okrytozalążkowych (Angiospermae) przez 308 rodzajów. Drzewa i krzewy rozmieszczone są na terenie całego Ogrodu, a ich kolekcja w 2002 r. liczyła 2937 taksonów. Wiele z nich rośnie w dziale systematyki, ozdobnym i dydaktycznym, jednak największe skupisko starych okazów występuje we wschodniej części Ogrodu, miedzy stawem a ulicami Sienkiewicza i Kardynała Wyszyńskiego. W dziale tym zwanym arboretum, utrzymanym w charakterze parku spacerowego, rosną zarówno rodzime, jak i obce gatunki drzew i krzewów. Te ostatnie, zgrupowane są na kilku kwaterach i reprezentują przede wszystkim florę kaukaską, północnoamerykańską oraz wschodnioazjatycką. Towarzyszą im rośliny okrywowe: paprocie, funkie (Hosta), bluszcze (Hedera), pragnie (Waldsteinia), miodunki (Pulmonaria), bodziszki (Geranium), tiarelle (Tiarella), turzyce (Carex), rodgersje (Rodgersia), runianka (Pachysandra) oraz odmiany trzmieliny Fortune'a (Euonymus fortunei). Specjalizacją dendrologiczną Ogrodu są rośliny z rodziny wrzosowatych (Ericaceae), przede wszystkim z rodzaju różanecznik (Rhododendron) (patrz plansza różanecznik w: "Pomoce Dydaktyczne") i pieris (Pieris), a także drzewa i krzewy wrażliwe na mróz w innych częściach kraju. Wyjątkowo liczne są odmiany i gatunki bukszpanów (Buxus) oraz powiększana w ostatnich latach kolekcja rodzaju bluszcz (Hedera), którą wytypowano na polską kolekcję wzorcową. Tworzona jest także nowa kolekcja pnączy i odmian wyhodowanych przez polskich ogrodników. Na terenie Ogrodu znajduje się 29 pomników przyrody, czyli prawnie chronionych tworów przyrody ożywionej i nieożywionej, oznaczonych specjalną tabliczką z godłem państwowym oraz podpisem. Są wśród nich okazałe, drzewiaste cisy (Taxus baccata), miłorzęby (Ginkgo biloba), potężne dęby (Quercus robur), platany (Platanus × hispanica), buki (Fagus sylvatica) oraz unikatowy orzesznik pięciolistkowy (Carya ovata) i skrzydłorzech kaukaski (Pterocarya fraxinifolia).

Na szczególną uwagę zasługuje skamieniały pień drzewa z rodzaju Walchia o wysokości 3,4 m, liczący około 270 mln lat oraz kopalne pnie pierwotnych drzew szpilkowych. Bogata kolekcja drzew i krzew znajduje się także w Arboretum w Wojsławicach, które od 1988 r. jest filią naszego Ogrodu. Panujące tam korzystne warunki klimatyczne oraz żyzna gleba sprzyjają aklimatyzacji unikatowych gatunków drzew, ale miejsce to słynie przede wszystkim z bogatej i najstarszej w Polsce kolekcji różaneczników. W 2001 r. kolekcja roślin drzewiastych obejmowała około 1500 taksonów, które reprezentowały 71 rodzin i 204 rodzaje.


Witamy|Aktualności|Przewodnik|Publikacje|Gazeta|