Panorama natury

  • Galeria fotografii


Dzięki żmudnym i wytrwałym wysiłkom Dyrektora naszego Ogrodu dra hab. prof. Tomasza Nowaka i jego współpracowników mgr Jolanty Kochanowskiej i Andrzeja Małowieckiego urządzono stałą wystawę Panorama Natury, której uroczyste otwarcie nastąpiło 21 października 1996 roku.

Aby ułatwić zwiedzającym przyswojenie trudnej chronologii geologicznej, umieszczono na posadzce nazwy wszystkich er oraz okresów wchodzących w ich skład. Każdy z nich oznaczony jest innym kolorem. Przy wejściu do sali wita nas przekrój poprzeczny pnia trzystuletniego debu szypułkowego, na którym zaznaczono strzałkami ważne daty z historii biologii. Dalej, na ścianie, wisi tablica granitowa z nazwiskami 13 dotychczasowych dyrektorów Ogrodu. Wieńczy ją sentencja łacińska "Dic, Duc, Fac, Fer!" - mów (prawdę), sprawuj urząd (sumiennie), spełniaj (swoje obowiązki), znoś (co los zsyła). Jest to niejako maksyma, którą powinni kierować się wszyscy zajmujący to stanowisko. Lewa strona wystawy to ekspozycja skał i minerałów Dolnego Śląska. Przegląd rozpoczynają metamorfity z pięknym okazem jaspisu, magnezytem, agatem, serpentynitami i marmurami ze Stronia Śląskiego i Sławniowic. Nieco dalej prezentują się granitoidy (ogólna nazwa kwaśnych magmowych skał głębinowych).

Omawiany dział zamykają piaskowce (skały osadowe złożone głównie z kwarcu) Podobnie jak poprzednio, pokazano tu zarówno materiał wydobyty bezpośrednio z kamieniołomów, jak i oszlifowane płyty, unaoczniające wielką wartość dekoracyjną surowca. Głównym elementem prawej strony wystawy jest panoramiczny obraz o rozmiarach 36 x 2 m, dzieło znanego wrocławskiego artysty malarza Janusza Merkla, oparte na koncepcji dyrektora Ogrodu. W realistyczny sposób przedstawia rozwój życia na Ziemi od kambru do czwartorzędu. Eksponowane opodal skamieniałości są rozlokowane zgodnie z porządkiem chronologicznym i świetnie z nim zsynchronizowane. Większość z nich stanowi własność Ogrodu, inne są darami lub depozytami instytucji państwowych, bądź pochodzą ze zbiorów prywatnych. Pochód skamieniałych organizmów i ich odcisków rozpoczynają trylobity, dalej "płyną" ortocerasy i "drzemią" goniatyty. Na szczególną uwagę zasługuje bogaty zestaw kopalnych roślin karbońskich z widłakami, skrzypami i paprociami nasiennymi na czele.

Duże zainteresowanie budzi odlew tropów gadów permskich, odciski małży, ramienionogów, liści bennetytów, amonity, przekroje szyszek araukarii i jajo dinozaura przywiezione z Chin. Z innych okazów należy wymienić skamieniałą rybę, fragmenty wewnętrznych szkieletów belemnitów oraz pień sosny, na których pokazano proces tworzenia sie bursztynu, odciski kraba i kopalne szyszki sosny. W końcowej części wystawy rzuca się w oczy wielki liść palmy sabalowej, "skamieniały las", elementy szkieletu wieloryba, cios mamuta, czaszka nosorożca włochatego, wreszcie narzędzia bazaltowe tzw. pięściaki, typowe dla kultury dolnego paleolitu. Wartościowym uzupełnieniem tej wspaniałej ekspozycji jest 25?minutowy, odtwarzany z taśmy komentarz, który umożliwia zwiedzającym łatwiejsze zrozumienie wielu szczegółów związanych z etapami życia na naszej planecie. Ponadto dzięki efektom specjalnym, takim jak wybuchy wulkanów, szum wody, ciężkie stąpanie po ziemi, ryki gadów i słoni, przenosimy się myślami do tych odległych epok, które tak wyraziście przedstawiono na obrazie. Skłania to nas do kontemplacji i uwrażliwia na problemy ochrony środowiska.

Jolanta Kochanowska